Kantoor vol Afval
Genomineerd voor de Rijnlandse Architectuur Prijs 2025
2024
Marinevliegkamp 356, Valkenburg, Nederland
Het Kantoor vol Afval (KaVA) is een voorbeeldstellend project voor circulair renoveren en de opschaling daarvan. Een robuust maar verouderd defensiekantoor uit 1980 is omgevormd tot een inspirerende werkogeving voor de Rijksoverheid die overtuigend toont hoe hergebruik en hoogwaardige kwaliteit hand in hand kunnen gaan. Maximaal hergebruik is bereikt door principieel vrijkomende materialen uit het bestaande gebouw opnieuw te benutten en elementen uit donorgebouwen in te passen. KaVA laat zien dat er een kwalitatief alternatief is voor de wegwerpcultuur in de bouw.
Situatie
Gebouw 356 is onderdeel van het hangar-gebied van voormalig Marine Vliegkamp Valkenburg in Katwijk. In afwachting op de stedelijke ontwikkeling werd besloten de gebouwen niet te slopen en de plek te benutten als innovatie ‘field-lab’. Met het KaVA-project wordt ook het verzamelgebouw ‘Unmanned Valley’ verder uitgebreid.
Exemplarisch defensiegebouw
Het kantoor uit 1980 is een typisch defenisiekantoor en exemplarisch voor de enorme renovatie-opgave van defensievastgoed waar het Rijksvastgoedbedrijf voor staat. Mede daarom is gekozen dit gebouw onderdeel te maken van de voorbeeldstellende opgave.
Bestaande als basis
Met gerichte ingrepen zijn nieuwe ruimtelijke verbindingen gemaakt in het gesloten cellenkantoor. De ingrepen zijn afgewogen om zoveel mogelijk van het bestaande gebouw te behouden en te benutten voor een ‘sense of place’.
Hergebruik op locatie
Onderdelen die niet behouden bleven, zijn gedemonteerd, bewerkt en zo veel mogelijk hergebruikt binnen het project. Op natuurlijke wijze mengen deze onderdelen in het materialenpalet en vormen een brug tussen de oorspronkelijke en nieuwe architectuur.rnrnDonormateriaalrnAanvullend zijn extra onderdelen verzameld van andere slooplocaties. Met name een bankkantoor in Amsterdam diende als belangrijkste donorgebouw. Deze componenten voegen een verfijnde kwaliteit toe aan het interieur en vormen een welkom contrast met de ruwe bestaande materialen.
Collage-esthetiek
PTSA stelde het ‘Kantoor vol Afval’ samen als een collage. Gevonden elementen zijn bewerkt en laag over laag ingepast in het ontwerp. De esthetiek komt voort uit het cureren van de beschikbare materialen, het reageren op de bestaande structuur, het verfijnen en verzachten van de vaak ruwe gebruikte elementen en het omarmen van imperfectie. Patronen, zichtlijnen, licht en texturen zijn benut om ruimtes met elkaar te verweven. Daarnaast ontwierp studio Raw Color een kleurenpallet als extra verbindende laag.
Paris Proof
De werkwijze verminderde de materiaalgebonden CO2 emissie met 40% vergeleken met dezelfde renovatie met nieuwe materialen. Daarvoor zijn, naast het behoud van het bestaande gebouw, bij 70% van de ingrepen hergebruikte materialen toegepast.